OPIEKA FARMACEUTYCZNA I USŁUGI FARMACEUTYCZNE

Ustawa  z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (dalej: u.z.farm)¹ reguluje m.in. dwa obszary w zakresie praw pacjenta: opiekę farmaceutyczną i udzielanie usług farmaceutycznych. 

Opieka farmaceutyczna to świadczenie zdrowotne udzielane przez farmaceutę i stanowiące dokumentowany proces, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem prowadzącym leczenie pacjenta, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem indywidualnej farmakoterapii, obejmujące (art. 4 ust.  1 i 2 u.z.farm):

  •  prowadzenie konsultacji farmaceutycznych – w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta w związku ze stosowaniem produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego;
  • wykonywanie przeglądów lekowych wraz z oceną farmakoterapii, z uwzględnieniem problemów lekowych pacjenta – w celu wykrywania i rozwiązywania problemów lekowych oraz zapewnienia bezpieczeństwa w procesie farmakoterapii;
  • opracowywanie indywidualnego planu opieki farmaceutycznej, z uwzględnieniem problemów lekowych pacjenta – w celu określenia celów terapeutycznych możliwych do osiągnięcia przez pacjenta stosującego farmakoterapię oraz wskazania sposobów rozwiązywania wykrytych problemów lekowych, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji zdrowotnej, promocji zdrowia i zdrowego trybu życia oraz profilaktyki zdrowotnej;
  • wykonywanie badań diagnostycznych określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 7 u.p.farm. – w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa stosowanej przez pacjenta farmakoterapii oraz analizy problemów lekowych występujących u pacjenta oraz proponowania metod i badań diagnostycznych; 
  • wystawianie recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego.

Udzielanie usług farmaceutycznych obejmuje (art. 4 ust. 3 u.z.farm):

  1. wydawanie z apteki lub punktu aptecznego produktów leczniczych i wyrobów medycznych, wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, wyposażenie wyrobów medycznych, wyposażenie wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, aktywnych wyrobów medycznych do implantacji oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, połączone z udzielaniem informacji i porad dotyczących działania i stosowania oraz przechowywania tych produktów, środków, wyrobów lub wyposażenia;
  2. sporządzanie produktów leczniczych połączone z oceną ich jakości, w tym trwałości;
  3. przeprowadzanie wywiadu farmaceutycznego;
  4. udzielanie porady farmaceutycznej w celu zapewnienia prawidłowego stosowania produktu leczniczego, wyrobu medycznego lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w szczególności w zakresie wydania właściwego produktu leczniczego wydawanego bez przepisu lekarza, przekazania informacji dotyczących właściwego stosowania, w tym dawkowania i możliwych interakcji z innymi produktami leczniczymi lub pożywieniem, wydawanego produktu, wyrobu lub środka oraz prawidłowego używania wyrobów medycznych;
  5. czynności wykonywane w aptece szpitalnej lub zakładowej w zakresie: sporządzania pozajelitowych leków recepturowych i aptecznych, w tym preparatów do żywienia pozajelitowego, sporządzania preparatów do żywienia dojelitowego, przygotowywania leków w dawkach indywidualnych, w tym antybiotyków pozajelitowych, leków cytostatycznych oraz produktów leczniczych terapii zaawansowanej – wyjątków szpitalnych, sporządzania produktów leczniczych radiofarmaceutycznych, przygotowywania roztworów do hemodializy i dializy dootrzewnowej – oraz monitorowanie warunków sporządzania lub przygotowywania takich leków lub preparatów;
  6. wykonywanie pomiaru ciśnienia krwi;
  7. usługi farmacji klinicznej.

Usługi farmaceutyczne, ww. w pkt 3 i 4, mogą być udzielane przez farmaceutę przy użyciu systemów teleinformatycznych lub środków komunikacji elektronicznej (art. 4 ust. 6 u.z.farm.), natomiast usługi farmaceutyczne, o których mowa w ww. pkt 5 i 7 mogą być świadczone tylko w aptece szpitalnej, aptece zakładowej lub dziale farmacji szpitalnej (art. 4 ust.3  pkt. 5 u.z.farm.).

W aptekach ogólnodostępnych mogą być świadczone inne usługi związane z ochroną zdrowia, obejmujące: monitorowanie procesu leczenia farmakologicznego stałych pacjentów apteki oraz doradztwo w samolecznictwie farmakologicznym pacjentów w oparciu o produkty wydawane bez recepty (art. 83 pkt. 2b u.p.farm.).

____________

¹ Dz.U.2021.97.